Forte, fortissimo to ilustrowana, dwujęzyczna (polsko-angielska) publikacja prezentująca instrumenty dęte blaszane ze zbiorów Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu. Jest to wydawnictwo towarzyszące wystawie stałej pt. Forte, fortissimo z obszerną częścią katalogową. Wystawa stała została zrealizowana przez Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu i udostępniona dla zwiedzających od kwietnia 2026 roku w Zamku w Szydłowcu.

Wydawnictwo, składające się z dwóch części, ma charakter naukowy, łączący refleksję historyczną z analizą funkcji społecznych i artystycznych instrumentów dętych blaszanych.

Tom otwiera wstęp autorstwa dr Anety I. Oborny, wprowadzający czytelnika w tematykę kolekcji oraz znaczenie instrumentów dętych blaszanych w różnych obszarach życia muzycznego. Ich donośne brzmienie i możliwości wykonawcze sprawiły, że znalazły zastosowanie zarówno w muzyce artystycznej, jak i w praktykach społecznych, integrując wspólnoty i podkreślając rangę wydarzeń.

Pierwsza część publikacji zawiera artykuł prof. Piotra Dahliga, poświęcony obecności instrumentów dętych blaszanych w polskiej kulturze ludowej. Autor ukazuje proces ich stopniowego włączania do tradycyjnych składów kapel, a także przemiany praktyk muzycznych na styku środowisk wiejskich i miejskich. Zwraca uwagę na rolę tych instrumentów w budowaniu prestiżu wydarzeń oraz ich znaczenie w przemianach estetycznych i społecznych.

Kolejny tekst, autorstwa dra Macieja A. Kierzkowskiego, dotyczy orkiestr wojskowych od końca XVIII wieku do 1939 roku. Autor analizuje ich funkcjonowanie w świetle regulacji wojskowych, wskazując na znaczenie tych zespołów w ceremoniale państwowym, edukacji muzycznej oraz kształtowaniu kultury publicznej.

Uzupełnieniem części tekstowej jest katalog prezentujący wybrane obiekty ze zbiorów muzeum, które znalazły się na ekspozycji stałej Forte, fortissimo. Są to instrumenty pochodzące głównie z XIX i XX wieku, reprezentujące różne ośrodki produkcji. Materiał ilustracyjny jest opatrzony notami katalogowymi opisującymi wybrane cechy eksponatów.

Publikacja skierowana jest do muzykologów, historyków kultury, muzealników, muzyków oraz wszystkich zainteresowanych historią instrumentów i przemianami praktyk muzycznych. Stanowi cenne źródło wiedzy o roli instrumentów dętych blaszanych w kulturze i ich znaczeniu w kształtowaniu przestrzeni społecznej.